Trang chủ

Mò ốc.. trên núi Bà Đen

"Lên núi mò ốc" là việc mà nhiều người nghe cảm thấy không quen khi trong suy nghĩ của chúng ta con Ốc thường phải ở nơi thấp và hầu hết là trũng nước. Nhưng món đặc sản "Ốc Núi" được bắt tại khu vực núi Bà Đen thuộc huyện Hòa Thành, tỉnh Tây Ninh đã trở nên quen thuộc với nhiều người như một món đặc sản mang hương vị và phong cách rất riêng, nó đã góp phần làm cho vùng đất nơi đây thêm phong phú về những nét văn hóa và đặc sản vốn đã rất nổi tiếng từ lâu.


|| Thằn lằn núi Bà Đen Tây Ninh

Khi những đám mấy mưa như bao trùm xuống đến lưng chừng núi, báo hiệu sắp có một cơn mưa, đó là lúc những chú "ốc núi" từ các hang đá trên bò ra kiếm ăn, và những tay thợ săn cũng bắt đầu đồ nghề để lên núi “săn” ốc núi.

Hinh_san oc nui

Thời điểm "săn ốc" thường là lúc 6 giờ chiều trở đi khi trời nhá nhem tối, lúc đó ốc mới bắt đầu bò ra khỏi hang nên dễ bắt được nhiều, và để biết được làm thế nào để "mò ốc" thì bạn sẽ theo chân một người có thâm niên hơn chục năm trong nghề bắt . Thường thì họ rất khó khăn trong việc cho ai lạ đi theo đi theo vì sợ bị “học nghề” và một phần cũng vì sợ "mấy chú kiểm lâm” tóm được là mất công lại còn bị phạt, vì ốc và các loài khác trên núi bà Đen đều bị cấm săn bắt.

Gần nhá nhem tối những người săn ốc phải leo lên núi và chuẩn bị cẩn thận để để không bị rắn cắn, thường thì săn ốc sẽ có nhiều nhóm khác nhau nhưng tất cả đều im lặng và chỗ ai người đó bắt, những ánh đèn pin loang loáng ra hiệu rồi mất hút trong đêm tối. Gió thổi qua vách núi hun hút, những tán cây âm u lào xào, không khí liêu trai đến rợn người, trên sường búi dây leo chằng chịt phủ lên những hõm đá như giăng bẫy.
Khi đã vào "trận địa" nhóm người bắt ốc phải tách ra nhiều hướng để “thu hoạch” được nhiều ốc hơn.

Hinh_oc nui 
 Ốc bò trên vách đá
Vỏ ốc núi có màu nâu, lẫn vào đám lá mục nên phải quan sát thật kỹ mới thấy. Đến một hang đá, tôi rọi đèn pin vào thấy vài chú ốc đang lổm ngổm bò lên miệng hang, trong đó một vài con không bám được, lộp cộp rơi xuống. Có những chỗ bạn sẽ phát hiện nhiều đôi ốc đang xoắn xuýt “tình tự”.
Làm nghề này đi lại trên núi trong màn đêm tối mịt và gió lạnh thấu xương, nếu không phải là dân địa phương và có kinh nghiệm "chinh chiến" nhất định thì sẽ dễ bị lạc được và trượt té như chơi.

Hinh_bat oc nui
 Công việc bắt ốc là.. nhặt và cho vào bị
Thường thì thợ bắt ốc lên gần đỉnh núi, bắt từ trên xuống đến chân núi trời sáng là vừa để rời núi về nhà, một lão làng trong nghề năm nay ông Dũng đã 50 tuổi cho biết: giờ chỉ đủ sức leo lên lưng chừng núi nhưng bù lại ông có kinh nghiệm quan sát, biết chỗ nhiều ốc, nên giỏ vẫn đầy không thua kém đồng nghiệp trẻ tuổi là bao.

Hinh_ban oc nui

Khi được hỏi "Vì sao ông gắn bó với nghề này ?" ông đáp: "Đây là một trong những nghề vất vả nhất, nhưng vì nhà đông miệng ăn, cực chẳng đã tui mới làm. Một đêm săn ốc có thể kiếm được 200-300 ngàn, hơn đi làm hồ nhiều, nhưng lao lực dữ lắm. Giờ người tui cân cả quần áo không tới năm chục ký", người đàn ông cao lêu đêu, gầy nhom trước mặt chúng tôi thở dài..

Ốc và thằn lằn là hai sản vật nổi tiếng chỉ có ở núi Bà Đen, và từ lâu, chúng đã trở thành đặc sản trong các nhà hàng lớn với giá không hề rẻ. Thương lái khi tìm mua cũng phải trả không dưới 150.000 đồng/ký ốc (thằn lằn giá tương tự) vì thế hai loài động vật này ngày càng bị săn lùng rào riết. Theo ông Dũng, chỉ riêng ở thị xã Tây Ninh, số người thường xuyên lên núi bắt ốc mà ông biết mặt đã có khoảng 50 người. Còn những người lạ ông gặp trên đường "tác nghiệp" thì nhiều không đếm xuể.

Theo kết quả nghiên cứu của Viện Sinh học Nhiệt đới TPHCM, ở núi Bà Đen có hai loài ốc là ốc nhọn và ốc bằng. Tên khoa học là Cyclophorus. Trong đó, ốc bằng được xem là loài đặc hữu của núi Bà Đen. Loài ốc nhọn phỏ biến hơn, ghi nhận phân bố ở Trung Quốc, miền Bắc Việt Nam, huyện Định Quán (Đồng Nai)... Tuy nhiên, ở Tây Ninh loài ốc nhọn có số lượng rất lớn. Điều đó chứng tỏ điều kiện tự nhiên của núi Bà Đen rất thuận lợi cho sự phát triển của ốc núi.

Hôm nào may gặp được một, hai “ổ” là các thợ săn sẽ kiếm được khoảng 200 - 300 con (từ 2-3 ký). Nhưng cũng có hôm "mò mẫm mãi chỉ được vài chục con", một số người ngoài việc đi bắt ốc còn là đầu mối thu mua của những người bắt ốc khác để bán cho thương lái ở Sài Gòn.

Hinh_oc nui xao me
Các món được làm từ ốc núi luôn có những mùi vị đặc trưng khiến nhiều người phải bỏ số tiền gấp nhiều lần khi ăn những loại ốc khác để được ăn đúng loại đặc sản núi rừng này. So với thời gian trước đây, ốc đã ngày càng ít đi, người đi săn bắt đông hơn, nhiều người đã nghĩ tới việc giải nghệ, nhưng không biết sẽ làm gì, nên vẫn cứ gắn bó với cái nghề vừa vất vả vừa nguy hiểm này. Hơn nữa, giá đặc sản ốc núi ngày càng tăng do ngày càng hiếm, nên không dễ gì những người lao động chân tay như chị dứt ra ngay được.

Hinh-oc nui_2

Chạy xe trên những cung đường bao quanh núi Bà, sẽ thấy rất nhiều điểm bán ốc. Nhưng không thấy ốc núi. Anh bạn địa phương bảo: "Sạp nào cũng có ốc núi, nhưng vì sợ kiểm lâm bắt, tịch thu nên họ không dám chưng ra thôi". Sau khi được người bạn dẫn đến sạp quen mua một ký ốc núi với giá 160 ngàn đồng, tôi hỏi chị chủ sạp: "Ốc núi nhiều lắm mà sao không thấy bán vậy chị?". Chị cười: "Bày ra cho kiểm lâm tịch thu, chết đói sao?".
Nhưng khi ốc núi về đến chợ, các tiểu thương có thể mua bán thoải mái mà không phải dè chừng kiểm lâm nữa. Giá một ký ốc tại các chợ đã đội lên từ 200 ngàn/ ký.

Kết bạn và chia sẽ trên Google+